bezpłatna terapia grupowa Warszawa, terapia małżeńska Warszawa

Zaburzenia osobowości

zaburzenia osobowości

Zaburzenia osobowości

to sztywne wzorce zachowań, które rozwijając się prowadzą do nieadekwatnego postrzegania rzeczywistości, zaburzonego myślenia i kontaktu ze światem, a także uniemożliwiają właściwe pełnieni ról społecznych. Są tak głęboko zakorzenione w strukturze osobowości, że niezwykle trudno je zmienić.

Osoby dotknięte tym rodzajem zaburzeń odczuwają wewnętrzny dyskomfort, nie potrafią bowiem dostosować się do otoczenia, często więc wycofują się z życia społecznego. Większość z tych zaburzeń objawia się już w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania i trwają zwykle w dorosłym życiu. W zależności od typu zaburzenia występują różne objawy. Generalnie charakteryzują się odmiennym spostrzeganiem, odczuwaniem i traktowaniem innych ludzi, co sprawia, że jednostka ma trudności z utrzymywaniem pozytywnych relacji z otoczeniem. Zwykle osoba taka jest nadwrażliwa, unika kontaktów z innymi ludźmi, nie zwraca uwagi na odczucia innych, ani normy społeczne. W niektórych zaburzeniach jednostka jest bardzo impulsywna, często reaguje agresją, mają zaburzone lub wyolbrzymione poczucie własnej wartości.

Zaburzenia osobowości:

  • przejawiają się w znacząco dysharmonijnych postawach i zachowaniach, jak: afektywność, kontrola zachowań impulsywnych, style myślenia lub przeżywania, relacje z innymi osobami

  • wzorce zachowań trwają przez długi okres i utrudniają funkcjonowanie oraz relacje z innymi osobami

  • zaburzenia osobowości rozpoczynają się w okresie dzieciństwa i są ego-syntoniczne (zgodne z ja)

  • subiektywne uczucie dyskomfortu w przebiegu zaburzeń osobowości pojawiają się zwykle w późniejszym okresie jej trwania

  • zaburzenia te prowadzą zwykle do gorszego funkcjonowania społecznego lub zawodowego.

 

Psychoanalityczne rozumienie zaburzeń osobowości

Zaburzenia osobowości rozpoznaje się od co najmniej 100 lat, odkąd istnieje psychologia kliniczna. Najwnikliwiej przyczyny i mechanizmy psychologiczne zaburzeń osobowości opisali psychoanalitycy. Wskazali na liczne trudności jakie pojawiają się i muszą być rozpoznane we wczesnym dzieciństwie, kiedy to kształtuje się osobowość.

W każdej fazie rozwojowej potrzeby dziecka powinny być właściwie zaspokajane. Jeśli tak się nie stanie, to dziecko znajduje się w konflikcie pomiędzy natychmiastową koniecznością zaspokojenia potrzeby (np.; głodu) a koniecznością odroczenia zaspokojenia (poprzez czekanie). Zatrzyma się wówczas w tej fazie rozwoju a w życiu dorosłym głównym rysem jego charakteru będą potrzeby tej fazy i charakterystyczny dla niej sposób ich zaspokojenia.

Jeśli na przykład dziecko zafiksuje się na początkowym stadium rozwoju – oralnym w którym źródło pobudzenia i energii ulokowane jest w strefie ust, a zaspokojenie przynoszą takie czynności, jak karmienie czy ssanie palca, jej pozostałością w życiu dorosłym będzie świadome, głębokie uczucie głodu, co może przejawiać się żuciem gumy, paleniem papierosów, zainteresowaniem jedzeniem. Człowiek o takiej osobowości ma poczucie stałego niezaspokojenia, jest zazdrosny, niecierpliwy, zachłanny, ale też zależny i oczekuje opieki. Jeśli cechy te i wynikające z nich zachowania utrwalą się i będą przejawiać się niezależnie od oczekiwań otoczenia, to mówimy o osobowości biernie agresywnej. Zaburzenie to charakteryzuje się z jednej strony narzekaniem i zazdrością, a z drugiej oporem wobec działania i pasywnością.

Psychoanaliza wyodrębniła kilka stadiów rozwoju dziecka, pozwoliło to opisać wiele kombinacji konfliktowych pragnień i wyjaśnić co najmniej kilka wzorców zaburzeń osobowości. Takie podejście do problemu zaburzeń osobowości zapewne dawno by się zdezaktualizowało, gdyby nie wpływowy nurt psychoanalizy, zwany teorią relacji z obiektem. Jego przedstawiciele uznali, że rozwój osobowości człowieka zależy nie tylko od możliwości zaspokajania popędów, ale przede wszystkim od tego jakie relacje ma dziecko ze swoim pierwszym opiekunem (nazywanym obiektem pierwotnym), zazwyczaj matką. Ten związek określa rodzaj i jakość relacji nawiązywanych w życiu dorosłym.